Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda yazmak iyi olur, zira bellek çabucak kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler çünkü kalabalık ortamlarda hafif notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk denemede acele etmemek ve kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik baştan acele edip hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla hafif ve net başlar elbette bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira asıl tat genellikle burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ama tonlar belirginleşir ve genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı değerlendirme sağlar. Evrelerin geçişi genellikle net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır hem de aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha net kılar her zaman sabit ışık ve sessiz bir ortam seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. Bir hafif aromayı, 5 ise damakta baskın duran güçlü notayı anlatır bu sayede dikkat bölünmez ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır ve ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes almak şarttır diğer taraftan yarım puanlar vermek gereksiz bir karmaşa getirir. Skalayı her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası genellikle kullanılan puandır, çünkü dengeli çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu yüzden yanış çizgisinin düzgün gitmesini da gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden keskin tonlar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz yanma temposu de aromayı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde duman daha serin akar ve aromalar daha geç belirir hem de bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar ama gücünü düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek iyi olur. Bu şekilde yoğun aroma hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara süresi yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki his ile burnun yakaladığı aroma oysa ikisi birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta önemsiz gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burundan hafifçe çıkarmak burun geçişi denemesidir örneğin hafif bir nefes aromayı daha geniş gösterir. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını net verir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha hızlı geçirir sert bir çekiş ise narin notaları örter. Yoğunluk damakta düşük ama koku tarafında belirgin olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra algı azalır. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler için ilk adımda koku yoluyla gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Zamanla dil tarafı da detay göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra oda sıcaklığında su almak yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir damak en belirgin aromayı bile silik hissettirir. Sade kahve kakao notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları bastırır üstelik buzlu içecekler dili uyuşturur hem de aroma algısını azaltır. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz görünür bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek kıyası korur nitekim yoğun şekerli içecekten sonra keskin tonlar olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde sade çay de düşünülebilir; asıl mesele seçimin sade kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde içim kısa olduğundan aroma dalgalanması daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde hızla silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha sabırlı izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin payı daha fazladır. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü ise kakao tonunu çabucak gösterip biter çünkü geçiş dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha güvenilir sonuç sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı yazmak iyidir. Ölçü kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, ama yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında güvenilir bir fikir sunmaz demek ki her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, ortam ile saat algıyı değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde yeniden keşfedilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, puro ismi ve not tabloya girilmelidir nitekim ilk notlar ileride okunduğunda şaşırtıcı farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde kısa ifadeler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap tonu şeklinde bir kayıt yeterli olur. İleride okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın ağızdaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek mecburiyetinde değildir. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa ayrı ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir yorum doğurur. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu net verebilir mesela sert bir duman zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu yüksek tutar üstelik ağır bir duman notasız de kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde aroma ayrımı aramak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar böylece keskin notalar öne geçer bu sebeple ortam koşullarını de deftere geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise duman tıkanır ve lezzet silikleşir sıcaklık de tütünün yanma hassasiyetini etkileyen ayrı bir değişkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu nemi dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde ortaya çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur değerlendirme günü planlarken bunu unutmayın. Temiz hava ortamdaki kokuları azaltır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla odadaki hava veya koku çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada koku yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması yanlış algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse kül düzeni şaşar.